dagboek van de opperrabbijn 13 mei 2026

Dagboek van de opperrabbijn,13 mei 2026

Ik heb een week gespijbeld en geen dagboek geschreven, waarvoor mijn oprechte excuses. Maar ik was zo gigantisch druk waardoor ik de rust die ik nodig heb om te schrijven, niet kon vinden. Nou is het druk hebben op zichzelf geen probleem, zoals we dagelijks in het ochtendgebed zeggen: ‘Moge het ons gegeven zijn dat we ons met Uw mitswoth, Uw geboden, intensief verbinden. Het Hebreeuwse werkwoord dat we voor dat intensief-verbinden gebruiken betekent in het moderne Hebreeuws als zelfstandig naamwoord ‘lijm’. Maar de vraag is natuurlijk waaraan ik me vastplak. Als we ons intensief bezighouden met drugs, gokken of andere negatieve verslavingen, dan is dat uiteraard niet de bedoeling en valt dat niet onder onze dagelijkse bede van ‘Moge het ons gegeven zijn’. Maar wat als ik me volledig inzet om drugs, onrecht, discriminatie, antisemitisme te bestrijden, dan is die inzet natuurlijk een geweldige mitswa, maar toch net even iets anders dan wanneer het onderwerp niet tégen iets is, maar vóór, bijvoorbeeld vóór naastenliefde. 

Waarmee was ik de laatste dagen bezig?

Ziekenbezoek. Helaas waren er (te)veel zieken die een bezoekje van mij zouden waarderen. Helaas, natuurlijk niet dat ik voor hen iets mocht betekenen, maar wel helaas dat ze ziek zijn. Ondanks de grote mitswa van bikoer-cholim, het bezoeken der zieken, kan ik er niet zo goed tegen. Hoewel ik natuurlijk een rijke zieken-ervaring heb gehad als veertig jaar rabbijn van het Sinai Centrum, kan ik er nog steeds niet zo goed tegen, omdat ik het verdriet en de pijn van de ander meeneem.  En vanaf deze plek dan ook wens ik de beste oplossing voor mijn pastorale ziekenbezoeken: gezondheid voor alle zieken. Gevolg is dan wel dat ik deze belangrijke mitswa van bikoer-cholim niet meer kan vervullen, maar liever geen mitswa zonder zieken, dan wel een mitswa met zieken!

Hoewel de zomervakantie nog ver weg is, waren we vorig jaar te laat begonnen om het Chabad-Zomer-Dagkamp, dat zo’n tweehonderd kinderen bereikte, tot een succes te maken en heb ik me bijna in de nesten gewerkt om het financieel tekort bijeen te krijgen, terwijl het Zomerkamp al in volle gang was. Dat gaat ons niet nog een keer overkomen. En dus waren we er dit jaar bijtijds bij en start ik eerstdaags met het inzamelen van de gelden om vooraf een sluitend budget te krijgen opdat de Chabad-Zomer-Dagkamp-leiding, onder leiding van Taiby Camissar, Chaya Koppenhol en Oshi Kluwgant, zonder financiële zorgen zich volledig kan concentreren op programma en kinderen.

Het voelt goed dat ik regelmatig, door mensen die ik helemaal niet ken, word benaderd en ze me vertellen dat ze mijn dagboek lezen. Maar er zit ook een nadeel aan. Het aantal verzoeken voor een gesprek van mensen die me dan willen spreken omdat ze Joods willen worden, is de laatste tijd sterk aan het toenemen. Ik betreur dat in zekere mate, omdat ik geen tijd heb om al die goedwillenden te woord te staan, maar ook: Jodendom doet niet aan zending en missie. Blijf wie je bent en dien de Eeuwige vanuit die positie!

Maar toch hebben wij wel een opdracht om een soort zending te bedrijven en daarmee een bijdrage te leveren aan de brede samenleving.

Volgende week is het Sjawoe’ot, het Wekenfeest. Op Sjawoe’ot stond het Joodse volk in het jaar 2448 (het is nu 5786, dus rekent u zelf maar uit hoe lang geleden dat is) bij de berg Sinai en heeft zich bereid verklaart om de totaliteit van Thora en Traditie op zich te nemen, waarin ook de opdracht zit om de zogenaamde Zeven Noachidische Wetten aan de ons omringende samenleving te verkondigen. Eerstdaags zal ik hierover wel iets schrijven in een van mijn dagboeken. Maar voor nu: het aantal verzoeken voor een gesprek om Joods te worden overstijgt mijn fysieke capaciteit, dus: blijf wie u bent en dien de Eeuwige vanuit de positie waarin hij u heeft geplaatst. Joods-zijn is momenteel niet altijd even gezellig en zeker niet ongevaarlijk!

Ik mocht me verheugen op een aantal belangrijke ontmoetingen. Elise Coolegem (Head of Unit buitenlandse zaken, Patriots fractie van het Europese Parlement) en Sebastian Kruis (MEP Patriots fractie) heb ik in Amsterdam mogen ontmoeten. Zij wilden geïnformeerd worden over Joods-Nederland en speciaal over het antisemitisme. En dus heb ik ze meegenomen naar de Cheider-bunker, alwaar de directeur mv. Jael de Jong-Weismann ze uitgebreid, professioneel en gedreven te woord heeft gestaan. Na afloop van dit bezoek hebben we uitvoerig gesproken bij kosher restaurant Meat Me, om de hoek van het Cheider. Bij een volgend bezoek, dat zeker gaat komen vanuit het Europarlement en hopelijk ook vanuit andere fracties, zal ik het bezoek beginnen in de JBO-bunker, de andere Joodse school.

Maar ook gewoon en in ons eigen land heb ik een langdurig onderhoud gehad met een van onze invloedrijke burgemeesters (m/v) en staan er nog twee burgemeester-afspraken in mijn agenda. Dit behoort tot mijn achter-de-schermen inzet. Juist met een vertrouwelijk gesprek kun je vaak meer bereiken dan met een met foto’s omlijste bijeenkomst.

Van de ontmoeting bij ons thuis met Kamran Ullah, hoofdredacteur van de Telegraaf, had ik zeker wel een foto mogen maken. Hoewel mijn contacten met de Telegraaf uitstekend zijn, ik kan ze zo’n beetje dag en nacht bellen en dat is wederzijds, had ik de hoofdredacteur slechts een keer kort ontmoet. Dat was bij de Auschwitz-herdenking op zondag 25 januari. Omdat ik aanwezig moest zijn in Gouda, de woonplaats van Mirjam Bikker, de fractievoorzitter van de CU, om daar bij het monument te spreken, kon ik bij de nationale Auschwitz-herdenking in Amsterdam slechts kort aanwezig zijn. Maar omdat ik geen zitplaats kreeg (terecht, want ik zou voor het begin van de feitelijke plechtigheid vertrekken) stond ik en zag daardoor dat de hoofdredacteur van het grootste Nederlandse dagblad tot mijn verbazing ergens achterin was geplaceerd. Die heb ik daar dus weggehaald en naar voren weten te brengen en hem een plaats geregeld (precies achter Femke Halsema!). De ontmoeting bij ons thuis, gisteren, was het directe gevolg van die Auschwitz-herdenking-verplaatsing. Zo loopt het in het leven. Van het een komt het ander en uiteindelijk, hoe we ook plannen, komt alles van Boven.

Überhaupt is mijn goede contact met de Telegraaf een verhaal op zichzelf. Zonder op de details in te gaan, hadden ze een flinke tijd, laat ik me netjes uitdrukken, niet zo positief over mij geschreven. Dat was mijns inziens en uiteindelijk aantoonbaar onterecht. Maar ook het vervelende komt uiteindelijk van Boven en heeft geleid tot het bezoek van de hoofdredacteur bij mij thuis, acht jaar later. Wat een geweldige man. Hij oogt, ondanks zijn belangrijke positie, heel eenvoudig, gespeend van iedere vorm van hoogmoed en heel duidelijk begaan met de situatie van ons Joden en ook van de Staat Israël. Gelijk ik regelmatig te horen krijg dat ik zo goed Nederlands spreek omdat ik als Jood in Israël zou zijn geboren (uiteraard!), zo krijgt ook hij (geboren en getogen in Nederland!) regelmatig hetzelfde compliment vanwege zijn uit Pakistaan afkomstige Islamitische ouders.

Ik had nog iets willen schrijven over de pogingen om de Joodse gemeenschap met kwade bedoelingen te infiltreren, maar dat bewaar ik voor een volgend dagboek.