Dagboek van de opperrabbijn 1 juni 2026

 

Mijn vorige dagboek eindigde ik met de mededeling dat ik moest stoppen met schrijven omdat ik binnen afzienbare tijd zou worden afgehaald om deel te nemen aan de eerste Solidariteitswandeling in Rotterdam. De opkomst had weliswaar groter mogen zijn, maar al solidariteit-wandelend groeide de groep, om na een stevige wandeling bij de sjoel te arriveren waar onder andere door Rotterdams rabbijn Juda Vorst alle deelnemers werden bedankt en waar de rabbijn ook de schade liet zien die de aanslag had veroorzaakt en uitlegde wat de aanslag had kunnen veroorzaken als de synagoge niet voorzien zou zijn geweest van kogelvrij glas.

Het is nu, nu ik dit dagboek begin te schrijven, dinsdagochtend 6:30 uur. Hoewel ik zondagavond dit dagboek had moeten schrijven, was ik gelukkig en helaas dusdanig bezig dat het gewoonweg niet eerder lukte.

Na een vredige en fijne sjabbat vertrokken we zondag om 10:00 uur. Nou klinkt 10:00 uur niet erg vroeg, maar voorafgaande aan vertrek moet ik wel sjachariet, het ochtendgebed, hebben gedawend en mijn dagelijkse lern-programma hebben afgewerkt. En toen begon mijn rabbinale afwisselende dag. Afwisselend omdat we, Blouma was mee, begonnen met een sjiwwe-bezoek in Amstelveen. Er werd dus, zoals dat heet, sjiwwe gezeten. Even een korte educatieve uitleg, want per slot van rekening is een rabbijn een leraar. Als iemand een eerstegraads familielid heeft verloren, zit hij/zij een week lang na de lewaja, begrafenis, sjiwwe. Sjiwwe is een treurweek waarin geen werk wordt verricht en waarin bekenden en vrienden op bezoek komen om te condoleren. We begonnen de dag dus met verdriet, maar eindigden met vreugde. Een bespreking in Rosmalen met een echtpaar in spé over hun bruiloft over een paar maanden in de synagoge van Nijmegen. Om 22:00 uur waren we weer thuis. Na Amstelveen reden we naar Antwerpen. Een bespreking met een gioer-kandidaat uit Zeeland. Deze kandidaat, om tot het Jodendom toe te treden, heeft al een heel voortraject achter de rug en los hiervan is het bijna zeker dat hij al Joods is, maar tastbaar bewijs ontbreekt. En dus is hij in het gioer-traject beland en zal er op korte termijn een afronding plaatsvinden en is de actieve Joodse Gemeente Zeeland weer een lid rijker. Waarom ik hem ontmoette in Antwerpen? Omdat we daar moesten zijn voor de jaarlijkse vergadering van het bestuur van de Joodse Gemeente Zeeland met het bestuur van de Stichting Synagoge Middelburg, de eigenaar van de sjoel. En omdat deze jaarlijkse vergadering vele jaren geleden door mij in het leven was geroepen om een toenmalig pijnlijk conflict de wereld uit te helpen, is de traditie ontstaan om jaarlijks bijeen te blijven komen, punten die aandacht behoeven te bespreken en vooral te genieten van de koosjere maaltijd bij Hoffy’s. De ‘vergadering’ duurde van twee uur tot half zes. Ik heb ‘vergadering’ maar even tussen aanhalingstekens geplaatst, want de meeste tijd werd aan de koosjere gerechten besteed. U, mijn trouwe dagboekenier, ziet dat het rabbinale baantje zeker ook zijn aantrekkelijke kanten kent! Helaas moest er ook gesproken worden over sloten en vluchtwegen in de sjoel, want dat is heden ten dage standaard bij alle Joodse gemeenten, zelfs in een vredig Middelburg. En los van alles met betrekking tot de sjoel, kwam natuurlijk ook ter sprake het antisemitisme en de vraag hoelang Joden nog in Nederland kunnen blijven wonen. Mijn mening: zolang onze lokale en landelijke Overheid niet oproept tot Jodenhaat en ons, de Joodse gemeenschap, goedgezind is, en dat zijn ze, blijven we gezellig waar we zijn en laten ons niet intimideren, zelfs niet door media die als dagelijkse kop het Midden-Oosten opvoeren en Israël, en dus Joden, demoniseren. Overigens werd bij de koosjere Zeeland-maaltijd ook nog uitgebreid gesproken over abortus, wat dat met de sjoel of de maaltijd te maken had, weet ik niet meer, maar wel uitgebreid gedelibereerd over hoe de Halaga, de Joodse wet, werkt. Kort samengevat: er bestaan zwarte wetten, witte wetten en een grijs gebied. En in dat grijze gebied is de Rabbijn, de jurist werkzaam. Abortus mag zeker niet, tenzij het ongeboren kind een levensbedreigend gevaar vormt voor de moeder. Ook de Brit Mila, de besnijdenis, kwam ter tafel, geestelijk bedoel ik. Dat kon dus niet ontbreken omdat we ons in de Joodse wijk van Antwerpen bevonden alwaar twee top-mohalim (besnijders) met veel bombarie waren gearresteerd. Over enige weken zal de zaak bij het parket voorkomen. Ik ben benieuwd! Maar zelfs als ze worden vrijgesproken: het fenomeen dat deze religieuze ingreep ter discussie staat, is niet goed, antisemitisme pur sang!

Gisteren, maandag dus, eerst een sjioer in sjoel Amstelveen, daarna overleg met de voorzitter van de stichting die mijn auto financieel rijdende houdt, een ziekenbezoek en toen: het Vondelpark. Overigens is de voorzitter van mijn stichting voor mij geen onbekende want in eerdere jaren was hij voorzitter van de Joodse Gemeente Enschede, voorzitter van het dagelijks bestuur van het IPOR, voorzitter van de Permanente Commissie van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap enz. Joods Nederland is klein en wordt geleid door een beperkt aantal vrijwilligers die zich onbezoldigd met hart en ziel inzetten om Joods Nederland overeind te houden. Vanaf dit dagboek: hulde aan alle vrijwillige bestuurders die met zoveel overgave en motivatie in een moeizame tijd zich blijven inzetten om dat wat eens was zoveel mogelijk te behouden.

En toen naar het Vondelpark waar de jaarlijkse Sobibor-herdenking plaatsvond. Wederom vrijwilligers die een bijeenkomst organiseerden ter nagedachtenis aan die afschuwelijke plaats waar bijna alle Joden direct na aankomst zich moesten ontkleden om hun leven te beëindigen in de gaskamers. Indrukwekkende toespraken, een toneelstuk door jongeren opgevoerd dat toonde hoe complex en gevaarlijk een samenleving is en kan zijn. Waarom Vondelpark, vraagt u zich wellicht af. De bijeenkomst was trouwens niet in het Vondelpark, maar voor het hek van het park, aan de buitenkant. Hier stond eens een bordje “VOOR JODEN VERBODEN”.  

In het theaterhart van Amersfoort prijkte zondag “No business as usual. Culturele boycot Israel”. De Flint wordt zwaar gesubsidieerd door de Gemeente Amersfoort en bevindt zich daar waar eens de Joodse wijk van Amersfoort was, die niet meer is…

Toen Koning Willem Alexander moederziel alleen op 4 mei in de coronaperiode op de Dam zijn toespraak hield, refereerde hij op indrukwekkende en moedige wijze aan het bordje bij het hek van het Vondelpark toen hij zei: Sobibor begon in het Vondelpark met een bordje “voor Joden Verboden”.

Excuus dat ik Vondelpark en de Flint door mekaar haalde, foutje (?).