Dagboek opperrabbijn, 25 okt. 2026

 

“Dikke boetes. Relschoppers riskeren tot vijf jaar cel en boetes tot 20.000 euro. Die boetes kunnen oplopen als de daders gemaskerd zijn of als er gewonden vallen.” In een van de landelijke dagbladen las ik bovenstaande over de plunderaars en relschoppers in Milaan en moest toen even denken aan de zes jaar cel voor een slokje wijn uit Israël. Ik schrijf bewust ‘Israël’ zonder het woord ‘bezette gebieden’, want binnenkort, ik speel even de profeet, wordt heel Israël door de Verenigde Naties tot bezet gebied verklaard! En weet u, in zekere zin zou ik dat toejuichen: een boycot van alle Israëlische producten en liefst ook een boycot van alles wat met Joodse/Israëlische kennis is gefabriceerd. Maar zelfs als de boycot uitsluitend Israëlische producten zou betreffen, gooi dan s.v.p. uw mobiele telefoon weg, uw computer en een grote hoeveelheid medicijnen en medische kennis die de boevenstaat Israël de wereld heeft geschonken en nog steeds schenkt! En als alle Joden zionisten zijn, dan zal een principiële boycotter in zijn weldadige boycot nog een stuk breder moeten gaan!

Zo, dat heb ik even van me afgeschreven. Nu de zakelijkere realiteit zonder doemdenken en deprimerende gedachten: mijn deelname aan de solidariteitswandeling in Leiden donderdag jl. heeft geleid (leuke woordspeling: Leiden en geleid!) tot nog een wandeling waaraan ik mag deelnemen, namelijk in Den Haag. Daags na Leiden werd ik gebeld vanuit Den Haag, waar men van Leiden had gehoord… en zo zien we dat zelfs als we denken maar weinig bereikt te hebben — het was regenachtig in Leiden en bovendien donker, met slecht verlichte straten — het bereik toch vaak veel groter is dan we konden vermoeden.

Ondertussen heb ik donderdagavond in Buren solidair meegelopen. Ik schrijf bewust ‘meegelopen’, want de solidariteitswandelingen, inmiddels dertig, zijn bedoeld voor niet-Joden die opkomen voor het welzijn van hun Joodse medeburgers en dus tegen antisemitisme. Maar vóór de Buren-wandeling werden Blouma en ik vereerd met een kennismakingsbezoek van mevrouw Tania von Uslar-Gleichen, de nieuwe Duitse ambassadeur in Nederland. Dat was een fijne tweede ontmoeting, de lijntjes zijn weer kort (dat ontbrak de laatste twee jaar een beetje), en dat is belangrijk, want je weet nooit wanneer dat nodig is. Was het tot nu toe zo dat een Duitse ambassadeur een en al overgave was om de Joodse gemeenschap te helpen waar mogelijk en zelfs waar onmogelijk, zo is ook de benadering van deze ambassadeur naar de Joodse gemeenschap en Israël. Alleen weet ook zij niet wat de toekomst in Duitsland gaat brengen voor Duitsland zelf en dus ook voor de in Duitsland wonende Joden… We hebben uitgebreid gesproken over Ysselsteyn en het hele politieke spel dat zich om die nazi-begraafplaats heeft afgespeeld.

Maar na de ambassadeur: op naar Buren! Laat Buren nou ook uit Leiden hebben vernomen hoe geslaagd de wandeling in Leiden was geweest en speciaal het kopje koffie na afloop. Overigens had Leiden de afterparty weer van Groningen gehoord die een meet-and-greet na de wandeling had georganiseerd. Zo’n bijeenkomst na afloop is goed. Tijdens de wandeling is het donker, zie je elkaar niet en kan er nauwelijks contact zijn. Ook niet met mij. Maar daarna is er licht, in de sjoel, zoals in Groningen en Leiden, of in een huiskamer, zoals in Buren. Nou ja, huiskamer? Het hele huis was vol: de gang, de eetkamer, de salon, de keuken en ook de huiskamer. Want, hoewel slechts de helft van de wandelaars was nagebleven, bestond die helft uit zeker vijftig (ex-)wandelaars. Ja, u leest het goed: dus meer dan honderd solidariteitswandelaars in Buren! Ons koninklijk huis stamt op de een of andere manier uit Buren, een piepklein, prachtig stadje en het allermooiste: pro-Israël! Niet dat Pro daar voor Israël is, want dat bedoelde ik niet met pro! Maar dat had u waarschijnlijk wel al begrepen. Als blijk van waardering ontving ik een fles wijn, een fles sap, koosjer gebak, koekjes en nog van alles en nog wat aan lekkernijen en een hele kist Burense appels van het merk Bloss. Toch de moeite waard, zo’n wandeling!

Onderweg naar Buren heb ik een aanvaring gehad. Dat gebeurt me bijna nooit, maar nu dus wel. Een telefoontje van een mevrouw die lesgeeft, tegen betaling, aan niet-Joden die Joods willen wórden.  Volgens haar is haar leerling klaar om de procedure af te ronden. Overigens is volgens haar de kandidaat eigenlijk Joods, en dus behoor ik volgens haar een versoepelde toetredingsprocedure te doen. Wat ze onder ‘versoepeld’ verstaat, weet ik niet, maar het verzoek klinkt niet zo koosjer. Ik werd geacht haar kandidaat-betalende-leerling te kennen, had haar ooit bij mij thuis ontmoet en ook had ik haar daar en daar ontmoet. En er waren rabbijnen die konden getuigen dat haar oma van moeders kant in Iran woonde en Joods was. Mijn geheugen liet me deze keer niet in de steek! Met die twee rabbijnen had ik gesproken maanden geleden, maar beiden ontkenden dat zij het Jood-zijn van de leerlinge konden bevestigen. Het werd dus een herhaling van zetten en daar had ik echt geen zin in. Haar zoon had volgens haar een Brit Mila gehad maar niet op de achtste dag omdat hij toen nog te zwak was, maar pas na twee weken. Ze had daarvan een bewijs, namelijk het briefje van de moheel, de rituele besnijder. Maar hoe kon een koosjere moheel een niet-Joods jongetje van wie de ouders beweren dat hij Joods is, ritueel besnijden? Maar het briefje toonde uitsluitend aan dat het kindje, inmiddels een grote jongen van dertien jaar, juist niet Joods was. Details zal ik u besparen. Na Buren heb ik op de terugweg vanuit de auto de lerares zelf toch nog even gebeld en aangeboden haar te ontmoeten als ik in Israël ben. Ondertussen heb ik wel duidelijk aangegeven dat zij er is voor de lessen en zich afzijdig moet houden van de gioer. Ook heb ik mijn excuses aangeboden voor mijn geïrriteerde reactie op de heenweg naar Buren. Ik ben vóór gioer, toetreding tot het jodendom, maar het moet wel echt en oprecht zijn, geen gesjoemel, geen geldbedragen onder de tafel door en, voor mij het allerbelangrijkst: geen onwaarheden verkondigen!