dagboek 22 aug. 2026

 Dagboek van de opperrabbijn, (uitgaande sjabbat) 22 augustus 2026

Mijn kleinzoon uit Brooklyn was zijn grootouders komen bezoeken. Hij studeert in Londen aan een Talmoed-hogeschool in Golders Green. Maar alleen bij opa en oma thuis zitten te zitten, past niet erg bij hem (hetgeen hij overigens niet van een vreemde heeft!) en daarom, om verveling te voorkomen, had hij twee studiegenoten meegenomen en heb ik een Joods-toeristisch dagprogramma samengesteld, zodat ze bekaf, maar geestelijk verrijkt, na drie dagen terug naar Londen vlogen.

Ze hadden een fijne Amsterdam-dag gehad, vol educatie. Een bezoek aan de Snoge met een rondleiding door Emile Schrijver, de directeur van het Joods Cultureel Kwartier, die hun niet alleen heeft verteld over de sjoel en het gebouw, maar ze ook heeft binnengelaten in de oudste nog in gebruik zijnde Joodse bibliotheek ter wereld, de Eets Chaïm. Ook een bezoek aan het Anne Frankhuis had op het programma gestaan, alwaar speciaal voor hen, ondanks de drukte, een rondleiding was geregeld. (Directeur Ronald Leopold: dank!) En daarna een rondvaart door de Amsterdamse grachten. Ze hadden veel geleerd in de bibliotheek over de geschiedenis van de Portugese Joden, de Joodse boekdrukkunst en hadden zeldzame Joodse boeken gezien, maar ook over tot dan toe voor hen onbekende aspecten van de Holocaust, over Nederland en: over de huidige situatie met het antisemitisme.

‘Daar is hij weer’, hoor ik u denken, ‘Jacobs zonder antisemitisme is bijna ondenkbaar’. Maar gelooft u mij, ik wilde niets zeggen over antisemitisme, maar zij begonnen erover. Toen ze op het station kwamen kregen ze Joden, Joden en Free Palestine over zich heen gestort. Wat hun verbaasde was niet zozeer het schelden, maar de reactie van de omstanders, dat wil zeggen, het zwijgen, het wegkijken, het plotselinge gehoorgebrek.

“Beste wereld: Voordat jullie tegen me zeggen ‘Free Palestine - Bevrijd Palestina’, heb ik een paar vragen voor jullie:

Beste Amerikanen, wanneer gaan jullie de Verenigde Staten bevrijden en teruggeven aan de inheemse volkeren?

Beste Canadezen, wanneer gaan jullie Canada teruggeven aan de First Nations?

Beste Australiërs, wanneer geven jullie Australië terug aan de Aboriginal-volkeren?

Beste Nieuw-Zeelanders, wanneer geven jullie Nieuw-Zeeland terug aan de Māori?

Beste Spanjaarden, voordat jullie Israël de les lezen over kolonialisme, wanneer geven jullie Ceuta en Melilla, jullie gebieden op het Afrikaanse continent, op?

Beste Turken, wanneer bevrijden jullie Noord-Cyprus?

Beste Marokkanen, wanneer bevrijden jullie de Westelijke Sahara?

Beste Russen, wanneer trekken jullie je terug uit de Oekraïense gebieden die jullie zijn binnengevallen?

Beste Chinese activisten, wanneer gaan we het over Tibet hebben?

Beste Indonesiërs, wanneer bevrijden jullie West-Papoea?

Beste Britse activisten, wanneer gaan jullie Gibraltar, Bermuda, de Falklandeilanden, de Kaaimaneilanden, de Britse Maagdeneilanden, Anguilla, Montserrat en de Turks- en Caicoseilanden dekoloniseren?

Beste Franse activisten, wanneer gaan jullie Nieuw-Caledonië en Frans-Polynesië bevrijden?

Beste Amerikanen, nogmaals: hoe zit het met Guam, Amerikaans-Samoa, Puerto Rico en de Amerikaanse Maagdeneilanden?

Beste Denen, is aan de bevolking van Groenland gevraagd wat zij wil?

Beste Nederlandse activisten, wanneer gaan we het hebben over de overige Nederlandse gebieden in het Caribisch gebied?

Beste Chilenen, wanneer geven jullie de inheemse volkeren in Patagonië hun land terug?

Beste Argentijnen, dezelfde vraag.

Beste Brazilianen, wanneer krijgen de inheemse volkeren van het Amazonegebied hun voorouderlijk land terug?

Beste Mexicanen, wanneer geven jullie Mexico terug aan de vele inheemse volkeren?

Beste Europeanen, wanneer geven jullie het land, de rijkdommen en de culturele schatten terug die jullie imperiums hebben weggenomen uit Afrika, Azië, Amerika en het Midden-Oosten?

Polynesië?

 

O, gaan jullie dat niet doen?

Interessant. Blijkbaar is dekolonisatie ongelooflijk eenvoudig, zolang het enige land dat ontmanteld wordt Israël is. Laat me nu één ding heel duidelijk maken.

Ik suggereer niet dat moderne landen van hun bevolking ontdaan moeten worden.

Dat zou absurd zijn. En dat is precies het punt.

 

Geschiedenis is ingewikkeld. Grenzen zijn ingewikkeld. Bijna elk land op aarde is gevormd door migratie, oorlog, verovering, imperium en ontheemding.

 

Toch wordt slechts één volk voortdurend opgedragen om ‘terug te gaan’ naar ergens anders, ook al zijn we teruggekeerd naar het land waar onze identiteit, taal, geloof, geschiedenis en beschaving zijn ontstaan en hebben we geen ander land.

Het Joodse volk bestaat niet uit buitenlandse toeristen in Judea.

We hebben onszelf niet naar dit land vernoemd. Dit land is naar ons vernoemd. Onze koninkrijken stonden hier. Onze taal is hier ontstaan. Onze heiligste plaatsen bevinden zich hier. Onze geschiedenis ligt begraven onder elke weg. Tweeduizend jaar lang baden Joden in de richting van Jeruzalem, rouwden ze om Jeruzalem, droomden ze van Jeruzalem en sloten ze hun gebeden af met de woorden: ‘Volgend jaar in Jeruzalem.’

 

Toen keerden we eindelijk terug naar Jeruzalem, en plotseling begonnen de afstammelingen van imperiums ons kolonisatoren te noemen. De ironie zou hilarisch zijn als het niet zo gevaarlijk was.

Ja, je mag kritiek hebben op een Israëlische regering. Je mag debatteren over grenzen, beleid en de toekomst van Palestijnse Arabieren. Maar je mag duizenden jaren Joodse geschiedenis niet uitwissen…”  (Nadav Peretz is de CEO en oprichter van Outstanding Travel en woont in Tel Aviv.)

 

In mijn jonge jaren, inmiddels alweer een tijdje geleden, kon je soms bij een radioprogramma inbellen en mocht je een verzoekplaatje indienen. Even uitleg: je belde naar het telefoonnummer dat door de presentator werd aangegeven en als je dan de gelukkige was die erdoor kwam dan kon je in de uitzending de groeten geven aan je ouders, kinderen, ooms of tantes en ze trakteren op een bepaald liedje en dan werd de grammofoonplaat gedraaid waarop dat liedje stond. Ik leg het maar even omstandig uit, want ik denk dat veel van mijn dagboekeniers niet meer weten wat een grammofoonplaat is.

Steeds vaker wordt mij gevraagd om iets op te nemen in mijn dagboek. Mijn dagboek dreigt dan ook een soort ‘verzoekplatendagboek’ te worden. Niets mis mee, maar ik moet natuurlijk wel zelf blijven schrijven, anders is het niet meer mijn dagboek en verwordt het tot een potpourri van artikeltjes van derden. Maar bovenstaande ‘Beste wereld’ wilde ik jullie niet onthouden. En dus, omdat ik de duizend woorden die voor een dagboek zijn toegestaan, ruimschoots heb overschreden en het inmiddels alweer vele uren na havdala is, sluit ik af en houd ik u het verslag van ons verblijf in Maastricht, deze sjabbat, nog tegoed.  Zie hiervoor het volgende dagboek, waarin ook de Brit Milah zal staan, die morgenochtend (ter oriëntatie: zondagochtend) in Utrecht zal plaatsvinden!

 

Maar de Solidariteitswandeling van donderdagavond moet nog wel vermeld worden, mag absoluut niet in dit dagboek ontbreken: meer dan honderd vrienden van Joden en van Israël liepen mee in de Solidariteitswandeling in Kampen, die voor het eerst had plaatsgevonden. Een en al bemoediging, belangeloze inzet, liefde en warmte. We hebben inmiddels gelukkig, als ik het goed heb bijgehouden, al twintig, twee meer sinds mijn vorige dagboek. Solidariteitswandelingen, van medeburgers die zich stuk voor stuk uit de naad lopen om ons Joden het gevoel te geven dat er tegen Jodenhaat (antisemitisme en antizionisme) wordt geprotesteerd en dat we ook echte vrienden hebben. Am Jisrael Chaj, werd er spontaan gezongen toen we allen in de eerste Kamper Poort stonden. Hoewel het inmiddels meer dan twee avonden geleden is dat we daar waren, hoor ik nog steeds het spontane gezang van die vrienden die we ondanks alles toch hebben en die wij Joden moeten koesteren. En daarom probeer ik bij alle Solidariteitswandelingen minstens een keer acte de présance te geven.